visitors on myspace
RELIGIEUS TRAUMA SYNDROOM - TRAUMA DOOR RELIGIE | POSITIEF ATHEÏSME <>

RELIGIEUS TRAUMA SYNDROOM  - TRAUMA DOOR RELIGIE 

image7313portrait120

MARLENE WINELL    

DEEL 2 VAN 3






Het soort religie dat schade veroorzaakt is die religie die een strikte conformiteit eist om in de groep te mogen blijven, of hoop te behouden op een hiernamaals. Een dergelijke fundamentalistische religie heeft een gesloten systeem van logica en een sterke sociale struktuur om een autoritair wereldbeeld te steunen. Het kan een comfortabel milieu zijn zolang een lid geen vragen stelt. Kinderen leren al zeer vroeg onafhankelijk denken te onderdrukken en hun eigen gevoelens niet te vertrouwen. Voor de waarheid vertrouwen gelovigen op externe autoriteit – de Heilige Schrift en religieuze leiders. Met beweerde ernstige gevolgen voor ongeloof,  zijn leiders in staat acceptatie te eisen van vergezochte beweringen, ongeacht persoonlijke waarneming of wetenschappelijk bewijs. Het milieu beloont individuen die bijdragen in de religieuze manieren. In het algemeen wordt het maken van bekeerlingen verwacht, zelfs van kinderen. Gehoorzaamheid is het hoogste goed en persoonlijke ontwikkeling wordt afgeknepen.

"Ik heb het grootste deel van mijn leven besteed aan het naar de zin maken van een boze God, en me een complete mislukking gevoeld."


  Het is duidelijk dat psychologische problemen zich kunnen ontwikkelen lang voor het toegevoegde trauma van het verlaten van die gemeenschap. Ik zal het voorbeeld gebruiken van op de Bijbel gebaseerde fundamentalismen. Overeenkomstig de definitie van een trauma, rapporteren ex-leden hiervan gevoelens van angst, hulpeloosheid, en afschuw in het onder ogen zien van dood en verwonding – de afschuw van Jezus’ dood (samen met andere gruweldaden in de Bijbel), de angst voor de hel  voor zichzelf en alle anderen, en de hulpeloosheid van het een kwetsbaar mens te zijn in een verdorven wereld, een onbeduidend speler in een overweldigend kosmisch drama.


SCHADELIJKE DOCTRINES

   Er bestaan verschillende kerken in deze categorie met geloven en doctrines die kunnen verschillen, maar de kerndoctrines zijn consistent. Al de grote autoritaire religies hebben enorme psychologische macht omdat ze op angst gebaseerd zijn, hetgeen de meest primitieve en sterkste menselijke emotie is. Daarnaast benadrukken ze schaamte; mensen zijn slecht en hebben verlossing nodig. Dus het basale memecomplex dat overgedragen wordt aan iedere nieuwe generatie kinderen is dat je religie nodig hebt om te overleven en acceptabel te zijn.

 
EEUWIGDURENDE BESTRAFFING

   De eerste basisdoctrine is eeuwige verdoeming (of vernietiging) voor alle ongelovigen. Dit is de angstaanjagende achtergrond van de reddingsboodschap die alle nieuwkomers geboden wordt, en alle kinderen in dat geloof geboren. De Bijbel wordt geciteerd, inclusief de woorden van Jezus, om een afschuwwekkend tafereel te schilderen van de hel als een poel van vuur, een vuur van eeuwigdurende marteling, dat onmogelijk geblust kan worden ondanks alle smeekbeden. Mormonen beschrijven een hel van “buitenste duisternis” die koud is en net zo angstaanjagend. Jehova’s Getuigen bedreigen met de verschrikking van eeuwig sterven in de eindtijd en uitsluiting uit het paradijs.

   Kleine kinderen kunnen uiteraard deze dingen visualiseren terwijl ze nog niet de hersencapaciteit hebben om deze boodschap te evalueren. Bovendien maakt de machtige sociale context het verwerpen van deze leerstellingen onmogelijk. Kinderen zijn volkomen aan de genade van religieuze volwassenen blootgesteld.

   Natuurlijk wordt de verlossingsformule als redding gepresenteerd, maar voor velen is dit niet genoeg om de bezorgdheid weg te nemen. Hoe weet men het zeker? Stel dat men zijn verlossing verliest? Veel volwassenen herinneren zich vele malen getracht te hebben “gered” te worden, zelfs honderden malen, vanwege een nooit aflatende angst.


   "Ik voel dat veel van mijn leven in angst werd doorgebracht. Ik lees alles waar ik de hand op kan leggen om verlossing te vinden van wat mij werd bijgebracht. Ik ben nog steeds bang, en ik ben 65."


   "Ik voel weinig hoop, omdat ik niet weet hoe het in de verste verte mogelijk is voor mij om ooit van mijn angst voor de hel af te komen. Als ik mijn geloof opgeef, ga ik naar de hel. Hoewel mijn hele leven in de kerk ongelukkig is geweest – het heeft me niets dan verwarring en hartbreken en teleurstelling en onbeantwoorde vragen en ontevredenheid  gebracht."


DE VREES ACHTERGELATEN TE WORDEN

   Een andere vreselijke angst heeft te maken met de “ten hemel opname” als Jezus weerkeert. Ik heb veel mensen herinneringen horen ophalen over het zoeken naar ouders en het in pure paniek raken dat ze alleen achtergelaten werden in een zondige wereld. Gegeven dat in de steek gelaten worden een primaire menselijke vrees is, kan deze ervaring onvergetelijk beangstigend zijn. Sommigen vertellen dat dit een weerkerend trauma was, iedere keer dat ze een ouder niet direct konden vinden. 


   "Tijdens mijn eerste jaar op college, begon ik nachtmerries te krijgen. In mijn dromen vond de ten hemel opname plaats en werd ik achtergelaten, of erger nog, naar de hel gestuurd. Verscheidene malen werd ik wakker, net voor ik in de vlammen geworpen zou worden, mijn mond open, klaar om te schreeuwen. Mijn geest schreeuwde uit, “Alstublieft, Jezus! Vergeef me! Het spijt me dat ik niet goed genoeg was! Het spijt me!”


   "Na zevenentwintig jaar geprobeerd te hebben een perfect leven te leiden, mislukte ik.... Ik was de helke dag beschaamd over mezelf. Mijn geest vocht zonder ophouden met zichzelf.... Ik geloofde altijd alles wat mij verteld werd, maar ik dacht dat ik niet door God geaccepteerd werd. Ik dacht dat ook ik zou sterven in de eindtijd."

 
DOOR BEDREIGING OMRINGD 

   Gelovigen kunnen zich eenvoudig niet veilig voelen in de wereld als ze geloven in de doctrine dat het kwaad alomtegenwoordig is. In het fundamentalistische wereldbeeld is “de wereld” een gevallen oord, gevaarlijk geregeerd door Satan en zijn ondergeschikten, totdat Jezus terugkeert en God alles herstelt. Ondertussen is het een slagveld voor spirituele oorlogsvoering, en kinderen wordt voorgehouden om heel bang te zijn voor alles wat niet christelijk is. Veel van “de wereld” wordt veroordeeld in de kerk, en ouders proberen seculiere invloeden te beperken door christelijk- of thuisonderwijs. Kinderen groeien op doodsbang voor alles dat buiten de religieuze subcultuur valt, en waarvan het meeste ze onbekend is.


   "Ik werd opgevoed met hel en verdoemenis, spreken in tongen, gelovend dat de wereld een gevaarlijke en zondige plaats was, vol verleiding en zondaars die probeerden me te vernietigen."


   Sommige groepen leggen meer nadruk op letterlijke doctrines over demonen, en gelovigen leren bang te zijn voor kwade geesten die overal ronddolen. Gered zijn is een “beschutting”, en men moet de “hele wapenrusting van God” aantrekken om door het gewone leven te gaan. Een vaak geciteerd vers met een verontrustend beeld is 1 Petrus 5:8, “Wees waakzaam, wees op uw hoede, want uw vijand, de duivel, zwerft rond als een brullende leeuw, op zoek naar een prooi.”

 
ZELFBEELD ALS SLECHT PERSOON

   Op de tweede plaats na de doctrine van de hel komt de andere giftigste leerstelling van fundamentalistische kerken, die van de erfzonde. De menselijke verdorvenheid is een constant thema in de fundamentalistische theologie, en ongeacht wat gezegd wordt over de reddende genade van Jezus, maken kinderen (en volwassenen) zich gevoelens eigen van zondig zijn en tekortschieten. De meeste van deze kerken geloven ook letterlijk in demonen, soms tot het punt van het uitdrijven van demonen bij kinderen die zich slecht gedragen. Een voormalige gelovige typeerde het als “lokken-en-afwijzen theologie – "mij werd verteld gered te zijn maar hield vol dat ik nauwelijks het redden waard was.”


   "Ik heb letterlijk jarenlang  mijzelf verwond, in mijn armen gesneden en me verbrand, overdoseringen genomen en mezelf verhongerd, om me te bestraffen zodat God dat niet hoefde te doen. Het heeft jaren genomen eer ik voelde dat ik ook maar iets goeds verdiend had."

 

   Van gelovigen mag worden verondersteld dat ze in een gekmakend dilemma verkeren – een persoonlijke verantwoording hebbend om de religieuze regels te volgen, maar de mogelijkheden missend om dat te doen. God krijgt nooit de schuld voor het niet beantwoorden van gebeden, of voor het niet aan de gelovigen schenken van de beloofde macht. 


    "Ik bad niet genoeg, las niet genoeg, hield niet genoeg, etc. Ik heb het grootste deel van mijn leven besteed aan het naar de zin maken van een boze God, en me een complete mislukking gevoeld."


   Van je zelf denken dat je goed, of wijs, of sterk, of liefhebbend, of zelfstandig bent wordt als trots beschouwd, en is de ergste zonde van al in het religieuze wereldbeeld. Er wordt van je verwacht dat je deze kwaliteiten aan God ontleent, die perfect is. Alle goed dat je doet wordt aan God toegeschreven, en al het slechte is je eigen fout. Er wordt van je verwacht als Hem te zijn, en Zijn perfecte wil te volgen. Maar wat als dat niet werkt? Fundamentalistische christendom belooft alle persoonlijke problemen op te lossen en als het dat niet doet, is het het individu zelf dat de verlammende schuld torst voor het tekortschieten.


   "Ik heb geprobeerd dit merk van het christendom te gebruiken om mezelf te bevrijden van de depressies en verslavingen waarmee ik vanaf mijn kindertijd heb geworsteld, en ik heb alle dingen gedaan die het “christendom” eiste dat ik moest doen. Ik heb gevast, gebeden, afgezien van seculiere dingen, tiende delen afgedragen, de geest ontvangen, ben gedoopt, de Bijbel gelezen, de Heilige Schrift uit het hoofd geleerd, etc., etc. Niets daarvan heeft geholpen of me een blijvende oplossing geboden.... Soms werd ik zo wanhopig, dat ik mezelf van het leven wilde beroven."


VAN DEMONEN BEZETEN ZIJN 

   Een speciale vorm van misbruik vindt plaats wanneer kinderen in feite er van beschuldigd worden door demonen bezeten te zijn. Dit kan gebeuren wanneer kinderen zich misdragen, de ouders onbekwaam zijn, of het gedrag van kinderen verkeerd geïnterpreteerd wordt op een spirituele manier, vaak met behulp van de geestelijkheid. Ik heb veel verhalen gehoord over dit soort etikettering, hetgeen uiteraard het ultieme is in schuld en vrees. Gedwongen exorcismes zijn ook maar al te gebruikelijk, zelfs nog in deze moderne tijd, en kunnen zeker als trauma aangemerkt worden dat doorwerkt tot in de volwassenheid.


"Toen je ouders je duivels uitdreven en zeiden dat je “onreine” geesten had, was dat heel erg verkeerd. Te geloven dat je kind demonen kan hebben toont alleen maar aan hoe ernstig misleid je ouders werkelijk waren. Je hele leven ben je bang geweest... bang voor je vader, bang voor God, bang voor de hel, de ten-hemel-opneming, het einde van de wereld, bang voor de dood en het duister."


CYCLUS VAN MISSTANDEN  

   Een gelovige kan nooit goed genoeg zijn en gaat door een cyclus van zonde, schuld en redding, gelijksoortig aan de cyclus van misstanden bij huiselijk geweld. Wanneer ze zeggen een “persoonlijke relatie” met God te hebben, bedoelen ze er een van totale dominantie en onderwerping, en zijn ze er van overtuigd dat ze dankbaar moeten zijn voor dit soort “liefde”. Zoals een autoritaire echtgenoot is deze godheid een almachtig regerende man wiens woord wet is. De oprechte volgeling “berouwt” en belooft “beterschap”, wat resulteert in een tijdelijke afname van angst en mogelijk een periode van positief gevoel. Deze periodieke versterking is voldoende om de cyclus van misstanden in stand te houden. Net als een toegewijde echtgenote, lijden de meest oprechte gelovigen hier het meest onder.


   "Ik heb eindeloos gebeden om van deze verleidingen verlost te worden. Ik sloeg met mijn vuisten in het kussen in vertwijfeling. Ik gebruikte iedere gram geloof waarover ik beschikte om dit probleem te overkomen. “Leidt ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de Boze” scheen bij mij gewoon niet te werken. Natuurlijk gaf ik mijzelf daar de schuld van en dacht dat er iets verkeerd was met mij. Ik dacht dat ik verdorven was. Ik voelde me innerlijk boosaardig. Ik haatte mezelf."


   "Ik wilde mijn geloof in Christus of God niet opgeven, maar ik ben nooit in staat geweest om mijn eigen beslissingen te volgen of ze voor eigen goed te maken zonder immense pijn, omdat ik Gods wil die ik verondersteld werd te zoeken niet kon vinden."


NIET DENKEN, NIET VOELEN  

   Fundamentalistische theologie is ook beschadigend voor de intellectuele ontwikkeling, in dien verstande dat het expliciet waarschuwt tegen het vertrouwen op eigen verstand, terwijl het geloof vereist in vergezochte beweringen. Gelovigen wordt niet toegestaan dogma’s ter discussie te stellen zonder zichzelf in gevaar te brengen. Vaardigheid in kritisch denken wordt ondergewaardeerd. Emoties en intuïties worden ook als verdacht beschouwd, zodat kinderen leren niet op eigen gevoelens te vertrouwen. Met alleen externe autoriteit als toegestane gids, groeien ze op terwijl ze het contact met de innerlijke instincten verliezen die zo noodzakelijk zijn voor het nemen van beslissingen en hun morele ontwikkeling.


   "Fundamentalisme maakt mensen gek. Het is een mengsel van geloven die onzin zijn, waardoor de hersenen blijven proberen te begrijpen wat niet logisch kan zijn."


   "Ik heb echt maar weinig ervaring in het nemen van besluiten.Ik heb nooit plannen gemaakt voor mijn leven als volwassene, daar ik werd opgevoed in het geloof dat het einde van de wereld zou komen."


   "Ik heb veel van mijn emoties onderdrukt, ik ontwikkelde cognitieve problemen en mijn denken werd steeds onduidelijker. Mijn hele persoonlijkheid veranderde van een nogal levendige, positieve persoon in iemand die passief en saai is."


MACHTSMISBRUIK

   Bovenop al deze giftige aspecten van theologie komen nog de praktijken in de kerk en in de gezinnen die schadelijk zijn. Fysiek, seksueel en emotioneel leed wordt in kerken en gezinnen teweeg gebracht omdat autoritair gedrag niet wordt ingeperkt. Er wordt teveel geheim gehouden. Seksuele onderdrukking in de religie draagt ook bij in kindermisbruik. De gesanctioneerde patriarchische machtsstructuur laat schendende praktijken toe richting vrouwen en kinderen. Ook de strenge afwijzing van homoseksualiteit eist een enorme tol, inclusief zelfmoord.


   "Ik had zoveel opgekropte emoties en gedachten die nooit erkend werden.... in plaats van me te beschermen tegen een vreselijke echtgenoot, dwongen ze me mijn gevoelens te ontkennen en hem te gehoorzamen, onverschillig wat. Het is geen wonder dat ik een eetstoornis ontwikkelde."


   Dus terwijl de religieuze gemeenschap een veilige omgeving schijnt te bieden, kan de pressie om te conformeren, om te voldoen aan onmogelijke eisen en om zich te onderwerpen aan machtsmisbruik, onnoembaar leed veroorzaken wat vaak verborgen wordt gehouden, en op die manier nog ellendiger is. De meer gevoelige types zijn kwetsbaarder, alsmede diegenen die oprecht in dogma’s geloven. Individuele kerken, pastors en ouders maken ook een groot verschil, door de manier waarop zij de boodschappen van religie interpreteren. 

_____

Opmerking: Over de praktijken van religieuze opvoeding van kinderen valt nog veel te zeggen, en ik beveel Janet Heimlich’s boek, ‘Breaking Their Will’ (Hun wil breken) aan. Er is ook meer informatie over fysiek en seksueel misbruik, ziekte statistieken, en resultaten van seksisme onder andere, grotendeels verborgen gehouden door een netwerk van christelijke professionals die een alternatieve economie vormen, bijvoorbeeld dokters die geen bloeduitstortingen en blauwe plekken rapporteren, of ontwenningsklinieken met drugsgebruik waar we nooit van horen.


Zie ook:

•   Deel 1

  Deel 3




Bron: www.journeyfree.org


twitter-icon-64


OVERIGE ARTIKELEN/SITE MAP

Alle vertalingen van artikelen © Peter van Montfoort