visitors on myspace
HET GEESTESVIRUS | POSITIEF ATHEÏSME <>

HET GEESTESVIRUS

SCOTT BIDSTRUP

image7313


"De stem welke ik uit de hemel hoorde, hoorde ik opnieuw tegen mij spreken, zeggende: Ga, neem de open boekrol in de hand van de engel die op de zee en het land staat. Ik ging naar de engel, hem smekend mij het boek te geven.

    En hij zei tegen mij: Neem het en eet het, en het zal uw maag bitter maken, maar in uw mond, zal het zoet zijn als honing. En ik nam het boek uit de hand van de engel en at het, en in mijn mond was het als zoete honing; en toen ik het gegeten had, was mijn maag bitter.'   (Openbaring 10:9-10)

 

    Het bovenstaande fragment, overgenomen uit het Boek der Openbaring in het Nieuwe Testament, is een excellente analogie van het effect dat een groot meme-complex op de ziel kan hebben.

     Wat is een meme? Een meme is een idee dat zich in de samenleving gedraagt zoals een virus in het lichaam. Ze zijn overal om ons heen. Politieke of seksuele moppen kunnen zich bijvoorbeeld gedragen als memen, ze beginnen bij een persoon, worden steeds weer verder verteld, en kunnen ten slotte rond de wereld reizen terwijl ze verteld en verder verteld worden, en gedragen zich zodoende als een virus. Zij infecteren (de mop wordt verteld aan de drager) ze reproduceren (worden door de drager verder verteld, en daarbij infecteren ze weer nieuwe dragers), ze muteren (worden in variaties verder verteld), en kunnen zelfs vectoren krijgen (boeken en tijdschriften bijvoorbeeld).

     Net als virussen, kunnen memen goedaardig zijn zoals veel fysieke virussen, of kunnen ze pathologisch zijn en ziekten veroorzaken, precies zoals veel fysieke virussen dat ook doen. En zoals fysieke virussen kunnen ze matig infecterend zijn, of hoogst kwaadaardig. Ze kunnen gedrag gaan beheersen, precies zoals fysieke virussen doen, en ze kunnen zelfs fysieke evolutie sturen, als verklaard in een artikel hierover in Scientific American (zie The Power of Memes, door Susan Blackmore in de oktober 2000 uitgave, blz. 64). Het hele bereik van gedragingen zoals we dat kennen van fysieke virussen, kunnen we als analogieën waarnemen in memen. Dit essay is het verhaal van het meest succesvolle meme complex aller tijden, hoe het infecteert, waarom het kwaadaardig is, en de invloed die het heeft op cultuur en samenleving.


ted_blackmore_250px

SUSAN BLACKMORE


   We beginnen door te stellen dat het meme dat we gaan bestuderen in werkelijkheid een complex van memen is, honderden zelfs, welke samengebundeld zijn en tezamen hun drager infecteren. Verscheidene memen in dit complex bereiden de drager zelfs voor op de toegang en infectie door andere memen in dit complex, waarbij ze zelf uitgewist worden in dat proces. De ingewikkeldheid van het meme complex in ons voorbeeld is werkelijk opzienbarend door zijn evolutionaire succes, zijn buitengewone venijnigheid en besmettelijkheid, en de grote verscheidenheid aan gedragingen die het veroorzaakt en bestuurt.

   De reden waarom dit meme complex zo succesvol is geworden, is dat het met een opmerkelijk scherp inzicht in de menselijke natuur werd ontwikkeld. Dit meme-complex is door de eeuwen heen gemuteerd en geëvolueerd, waardoor het uiterst effectief geworden is, omdat het op alle juiste knoppen drukt en er steeds weer in slaagt zich te reproduceren en te verspreiden, doordat het op zeer listige en bekwame wijze gedrag doet veranderen.

  Dit meme complex is er een van een hoofd categorie van memen, zoals die onderzocht worden door de wetenschap van memetica, en deze categorie is religie. Het specifieke meme complex dat we nader gaan beschouwen is dat van het christendom, en zijn belangrijkste vector, de bijbel, in het bijzonder het Nieuwe Testament.

   De oorsprong van de bijbel is uitvoerig besproken op een andere plaats op deze site, en wordt hier niet meer besproken. Dit essay streeft er naar uit te leggen waarom het Nieuwe Testament zegt wat het zegt, hoe het was ontworpen om, zowel in oorsprong als door evolutionaire ontwikkeling, een infectieus meme complex te zijn, en om de uitvluchten te verklaren die hierin toegevoegd werden om het tegen externe aanvallen op zijn immuniteit te verdedigen.

   Zoals we allen weten bestaat de bijbel uit twee hoofddelen, het Oude en het Nieuwe Testament. Het Oude Testament is in de eerste plaats een verzameling wetten en mythen voor het Hebreeuwse Judaïsme, overgeleverd als onderdeel van een poging om het Judaïsme in stand te houden als een afzonderlijke religie en cultuur. Het Nieuwe Testament was echter van het begin af aan ontworpen om een nieuwe tak van Judaïsme op te zetten, die bekend zou gaan worden als het christendom. Waarom een nieuwe tak? Veel scholastici die dit vraagstuk onderzocht hebben, zeggen dat dit veroorzaakt werd door de Romeinse verwoesting van de Tweede Tempel, aan het einde van de joodse opstand van 67-70 n.C., en de maatregelen om het Judaïsme de kop in te drukken, die het resultaat van deze rebellie waren. Deze geleerden houden vol dat het christendom in werkelijkheid een poging was om het Judaïsme te herordenen in zowel cultureel als religieus opzicht, om het beter acceptabel te maken, zodat het zich zou kunnen voortplanten in niet-joodse bevolkingen, en zich zou kunnen verdedigen tegen de Romeinse oppressie. De joodse intelligentsia die vorm gaven aan deze nieuwe vertakking van het joodse meme complex, onder leiding van Petrus en Paulus, zouden een succes krijgen dat hun wildste dromen overtrof. Wat zij gecreëerd hebben was een meme complex dat niet alleen zou evolueren om het Judaïsme te preserveren in de vorm die hen toen voor ogen stond, maar dat verder evolueerde tot een meme complex dat tweeduizend jaren overleefde, en dat nu verspreid is tot een in de drie personen in de gehele wereld, dus zelfs tot meer mensen dan er destijds leefden.

   Hoe valt het enorme succes van dit meme complex te verklaren?

   Als hiervoor gesteld, begonnen de oorspronkelijke vormgevers van dit meme met een scherp inzicht in de menselijke natuur. Met dit inzicht begonnen de ontwerpers zeer doelbewust een geestesvirus te creëren dat anderen zou gaan infecteren met hun ideeën over wat het Judaïsme in het na-tempelse tijdperk moest gaan inhouden, dat bepaalde hoe de gelovigen zich moesten gedragen om de infectie het beste te kunnen verspreiden, en dat gebruik maakte van bepaalde technieken om de immuniteit tegen ideeën die de infectie bedreigden, te weerstaan. Hoewel het originele meme maar matig succesvol was, was het toch voldoende succesvol om te kunnen overleven en evolueerde het langzaam maar op briljante wijze, waarbij het in de loop der tijd nieuwe inzichten, nieuwe beheersmethoden en nieuwe immuniteitsmechanismen verwierf, zodat het ten slotte een van de meest succesrijke meme complexen in de menselijke geschiedenis is geworden.

   Laten we beginnen met te onderzoeken hoe het meme complex zich ontwikkelde om de problemen van de tegenstellingen binnen de menselijke natuur te exploiteren.


VRIJE WIL VERSUS DETERMINISME

   De schrijvers en redacteuren van het Nieuwe Testament stelden zich nadrukkelijk op aan de zijde van de vrije wil. Zonder de vrije wil zou de mensheid niet in staat zijn morele beslissingen te nemen, die hem tot de hel veroordelen. Als de mensheid zulke beslissingen niet zou kunnen nemen, zou zij geen behoefte hebben aan een bijbel, zaligmaking of redding. Men ging er van uit dat de mensheid wel goede bedoelingen had, maar niet de capaciteit (zonder het christendom) om ze uit te voeren.


GOED VERSUS KWAAD

   Dat de mens van nature goed is, wordt in het Nieuwe Testament ten stelligste ontkent. Ook hiervoor is de reden duidelijk. De mens moet van zijn aangeboren kwaad verlost kunnen worden. Een mens die van nature goed is, heeft geen behoefte aan redding, aangezien hij geen neiging tot het kwade in zich heeft.


ERFELIJKE AANLEG VERSUS OMGEVING

   Het meme complex kon deze tweezijdigheid niet toestaan om van de kwestie van morele hervorming af te leiden, dus evolueerde het snel om af te buigen naar kwesties van de fragmentatie van de menselijke ervaring, van 'gered' of niet 'gered' zijn, en van kwesties over leven na de dood.


HET GEEST VERSUS LICHAAM PROBLEEM

   Hierin is voorzien door de bijbelse auteurs en redacteuren, en hun antwoord hierop is zover geëvolueerd dat het zelfs de psychologie van 21ste eeuw overstijgt, in zijn verklaring dat het besef van een geest in een lichaam een artefact is van de eenzijdigheid van het bewustzijn, met een onderbewustzijn dat de grondslag legt voor een werkelijkheid die wezensvreemd is aan de geest zelf.

   Het meme complex erkent de dreiging die door onderzoek van die werkelijkheid ontstaat, en beantwoordt dit probleem met de stelling dat die realiteit een gevaarlijke plaats is om te onderzoeken.

   Het is veelbetekenend dat met dit inzicht in de problemen die inherent zijn aan de menselijke natuur, elk geval opgelost kan worden en opgelost wordt door interpretaties die zo zorgvuldig geformuleerd zijn dat ze instrumenten voor mentale beïnvloeding zijn geworden. Hoewel de auteurs van het Nieuwe Testament wel enigszins vooruitziend waren in hun begrip van de problemen van de menselijke natuur, waren hun voorschriften niet opgezet om een didactisch correct model voor menselijk gedrag te vormen. Integendeel is het nu wel duidelijk dat over de eeuwen heen hun voorschriften zo zijn aangepast dat ze het gedrag en het denken van de gelovigen volkomen zijn gaan beheersen, zonder rekening te houden met de nadelige gevolgen hiervan voor de gelovige zelf.

   Deze voorschriften werden de basis voor de christelijke doctrine. Zij vormen de structuur waar omheen de rest van het meme complex is opgebouwd. In onze virus analogie, zijn de hierboven beschreven op inzicht gebaseerde interpretaties gelijksoortig aan het DNA, de genen die ervoor zorgen dat de doctrines zo gestuurd worden dat ze maximaal infectieus worden en blijven.


HET VERBERGEN VAN DE PATHOLOGIE: VAGE INDOCTRINATIE MAAR STERKE SYNERGIE

   De manier waarop dit meme complex in staat is om de drager te infecteren is door indoctrinatie. Deze hersenspoeling is ontworpen om op subtiele wijze denken en gedrag te beïnvloeden. De ware aard van het meme complex zou onmiddellijk aan de drager duidelijk worden als deze openlijk en opzichtig was, maar zo zijn ze niet gemaakt. Ze zijn opzettelijk vaag gehouden zodat ze subtiel blijven en niet zichtbaar worden voor de drager. De vormgevers van het Nieuwe Testament meme-complex wilden niet de kans lopen dat veel gelovigen het doel van de beïnvloeding doorzagen; om te voorkomen dat ze doorzien zouden worden voor wat ze waren, bleef de indoctrinatie van het Nieuwe Testament daarom opzettelijk subtiel en daardoor vaag, maar vertrouwden ze op synergie met andere memen voor hun doeltreffendheid. 

   Toch zijn ze machtig. Ze zijn net zo effectief alsof ze openlijk zouden zijn, want ieder indoctrinatie is doordacht ontworpen om met andere, ook vage, subtiele indoctrinaties in synergie samen te werken tot een krachtig, invloedrijk en zelfversterkend geheel.

   Synergie dus, is de sleutel tot begrip van de indoctrinatie van het Nieuwe Testament.

   Dus wat zijn nu de indoctrinaties die samenwerken om de geest van de potentiële gelovige te ondermijnen? En wat zijn de indicatoren voor elk van deze indoctrinaties? De indicatoren zijn soms, maar niet altijd duidelijk merkbaar. Vaak kunnen ze alleen begrepen worden in hun context met andere mentale beïnvloeding. Dit is de reden waarom ze niet uitvoerig bestudeerd zijn. Ik presenteer ze hier in volgorde van belangrijkheid en zichtbaarheid. 


UITING VAN DE GENEN: BESMETTELIJKHEID DOOR SAMENWERKENDE INDOCTRINATIES

1) De eerste indoctrinatie is het effect van de spontaan opgewekte fantasieën die de indoctrinatie begeleiden. Deze fantasieën worden veroorzaakt door een helder en aantrekkelijk imago van de bijbel te schilderen, van het beleven van het christen zijn, en de ervaring van de bekering. Dit is absoluut doorslaggevend voor de aanwerving, maar op zichzelf is het slechts oppervlakkig en onbeduidend. Gelijksoortig aan de hallucinaties van dromen wordt de toekomstige gelovige aangemoedigd tot de waarheid te komen door de Heilige Geest. De ervaringen die zo aangemoedigd worden, veroorzaken bij de aanstaande gelovige de warme en zachte gevoelens die hij in een pseudo psychologie interpreteert als oprechte interactie met de Heilige Geest. In synergie met andere indoctrinaties raakt de bekeerling hiervan dan ook overtuigd. Het contact van de diepste regionen van zijn wezen met hevige, sublieme ervaringen, doet de bekeerling geloven dat hij een echte, religieuze ervaring ondergaat. De realiteit van deze ervaring is echter een zuiver fysiek fenomeen dat veroorzaakt wordt door de stimulatie van de temporaalkwab van de hersenschors, een ervaring die in een laboratorium naar believen kan worden opgeroepen.

   Deze temporaalkwab stimulatie, en de ervaringen die het oproept, zijn momenteel onderwerp van onderzoek aan de universiteit van Guelph in Ontario, Canada.

   Door het imago van het Nieuwe Testament als helder en aantrekkelijk voor te stellen, wordt deze ook begerenswaardig voor de bekeerling, die hierdoor aangemoedigd wordt om verder door te gaan en meer religieuze ervaringen te beleven. Vrijzinnige religieuze groeperingen en evangelisten gaan vaak niet verder dan dit stadium, maar omdat dit in hoofdzaak een dekmantel is voor de meer serieuze en effectievere (en minder prettige) beïnvloedingstechnieken, en alleen bedoeld is om eerst een voet tussen de deur te krijgen, duurt een bekering gebaseerd op dit aantrekkelijke imago meestal niet lang. Dit is de reden waarom vrijzinnige denominaties van het christendom die niet doorgaan met serieuzere mentale beïnvloeding maar zelden uitgroeien en grote aantallen toegewijde aanhangers vergaren.

   Door vrijzinnig te zijn en andere vormen van indoctrinatie als zodanig te erkennen en uit te sluiten, verliest deze beïnvloeding de kracht van synergie met andere processen, en de bekering gaat gewoonlijk te zijner tijd weer verloren.

  2) De tweede indoctrinatie is het niet toestaan om eerdere gevoelservaring te laten beïnvloeden door latere kennis en ervaring. Dit is het primaire defensiemechanisme tegen het opnieuw interpreteren van de bekeringservaring als misschien toch niet een spirituele ervaring. Als men eenmaal die fantastische religieuze ervaring meegemaakt heeft, houdt de gedachtensturing deze in stand, en voorkomt dat ze door latere kennis opzij gezet wordt. Dit is een gedachtensturing waaraan we allemaal onderhevig zijn, en het is een belangrijke factor in het leren. Maar het is er een die door het meme complex van het christendom wordt meegenomen om de fantastische bekeringservaring te versterken en te voorkomen dat die opnieuw tegen het licht wordt gehouden.

   De manier waarop deze indoctrinatie wordt gebruikt is door de wereld in diskrediet te brengen. We hebben allemaal wel bekeerden gezien die zo verstrikt waren geraakt in die ervaring dat zij letterlijk geen acht meer slaan op tegengesteld bewijs. Natuurlijk wordt dit aangemoedigd, en door het hele Nieuwe Testament heen staan specifieke instructies hoe om te gaan met het door ongelovigen aangedragen tegengesteld bewijs. 

   Uiteraard veroorzaakt deze indoctrinatie een kortsluiting in de intellectuele levenscyclus van kennisverwerving, die een belangrijk onderdeel van mentale gezondheid is. Een geest die uitgesloten wordt van voortschrijdend inzicht, kan op de langere duur niet normaal meer functioneren, en als gevolg daarvan zou deze beïnvloeding zijn kracht verliezen als er geen synergie met andere interactieve indoctrinaties zou bestaan. Het meme complex voorziet hierin door alleen meerdere kennis toe te laten die verkregen wordt uit goedgekeurde doctrines en dogma.

3) De derde indoctrinatie is de betekenis van woorden wijzigen. Dit is heel letterlijk, het vervormen of zelfs vernietigen van de betekenis van woorden, zodat zij voor de gelovigen een andere betekenis krijgen dan voor ongelovigen. Door de gelovigen de betekenis van woorden voor te houden die de auteurs bedoelden, in plaats van de algemeen aanvaarde betekenis, wordt de totale indruk van religieuze beleving (de eerste indoctrinatie) verder versterkt. De gelovige wordt ervan overtuigd dat de verborgen betekenis aan hem geopenbaard is door de Heilige Geest. Het Nieuwe Testament staat vol met zulke dubbele betekenissen. Wanneer men de verborgen bedoelingen van zulke frases begrijpt, blijkt de frase een geheel andere betekenis te bedoelen dan de terloopse lezer eruit zou begrijpen. Enkele voorbeelden van woorden met verborgen betekenis zijn:


Leven: Hieronder verstaan we in het dagelijks gebruik gewoon een conditie van niet dood zijn; bewust zijn van onszelf en onze omgeving. De gelovige hecht verdere bijzondere betekenissen aan dit woord toe, namelijk het in een conditie van geestelijke ontvankelijkheid verkeren door de staat van geloof, en afhankelijk van context: gered zijn, of in een staat van zaligheid verkeren.

Dood: Voor de rationeel denkende mens het eindpunt van leven; een conditie van niet meer leven. De gelovige vat dit begrip anders op: het niet spiritueel ontvankelijk zijn; het niet gered zijn; het niet in een staat van zaligheid verkeren.

Waarheid: Normalerwijze datgene dat echt is, verifieerbaar: de werkelijkheid los van menselijk begrip. Voor de gelovige geldt alleen datgene als waarheid dat wat door de Heilige Geest geopenbaard wordt.

Wijsheid: Voor de rationele mens: verworven inzicht over begrippen die waar zijn gebleken. Voor de gelovige echter alleen de doctrines van de Heilige Schrift zoals die door de Heilige Geest geopenbaard zijn.


   De andere sleutelwoorden zijn:


Rechtschapenheid: Bekeerd zijn en levend volgend de doctrines.

Gerechtigheid: Straffen die aan niet-bekeerden worden opgelegd.

Vrijheid: Het gevoel van zonde bevrijd te zijn dat de gelovige ervaart.

Slavernij: Door Satan beheerst te worden.

Liefde: Het gevoel met God verbonden te zijn.

Haat: Intolerantie voor ongeloof.

Wil: Het begrip geen dingen te willen doen tegen Gods wil.

Getuige: Agent zijn voor het uitdragen en verspreiden van geloof.

Woord: De verzameling doctrines bekend als Evangelie.


   Zo zijn er nog meer woorden, maar de bovenstaande zijn de meest betekenisvolle.

   Als men deze in code vervatte betekenissen voor de gelovige volledig begrijpt, kan men het Nieuwe Testament opnieuw lezen en de ware bedoeling van deze woorden doorgronden. En nu wordt duidelijk hoe deze breedsprakerigheid een ding kan betekenen voor de gewone lezer, en iets geheel anders voor de ware gelovige. Maar wat er werkelijk uit naar voren springt, wanneer men het onpartijdig onderzoekt, is hoe de nieuwe, verborgen betekenis tot doel heeft het gedrag te beïnvloeden. 

   Deze woordverminkende indoctrinatie is onverbiddelijk in zijn streven om de gelovige te laten denken dat hij een speciaal dieper inzicht heeft verworven. De voornaamste synergie van deze indoctrinatie is samen met de eerstgenoemde indoctrinatie, om de warme en zachte gevoelens van de gelovige te versterken, en het gevoel dat hij door goddelijke genade toegang heeft gekregen tot iets speciaals vol diepere betekenis, dat de niet geredden ontberen.

   4) De vierde indoctrinatie is een aanval op ethische en morele integriteit. Met ethische en morele integriteit bedoelen we het tot begrip genegen zijn van de situaties en dilemma s van anderen en in staat te zijn om daar met gepast medegevoel, begrip en betrokkenheid op te reageren, overeenkomstig met onze realiteitszin en zelfkennis.

   Het klinkt vreemd het tegendeel te beweren over mensen die, oppervlakkig gezien, vol van liefde en betrokkenheid lijken te zijn, en met een sterk ethisch moreel. De werkelijkheid is echter dat de gelovige vaak wordt aangemoedigd om bepaalde groepen mensen te haten (gewoonlijk een moreel verdachte groep, zoals abortiedokters, feministes, homoseksuelen, seculiere humanisten, etc.) die een bepaalde bedreiging vormen, verbeeld of werkelijk, voor de verspreiding van het meme complex of voor de onderlinge verbondenheid van de gelovigen. Deze haat wordt maar zelden openlijk geuit, behalve door de meest conservatieve en extreme verdedigers van het evangelie. Naar buiten schijnt het dat de gelovigen een staat van aanvaarding en liefdevolle tolerantie hebben aangenomen tegenover de niet-gelovigen, terwijl die toch een bedreiging zouden kunnen vormen. In plaats daarvan wordt een codewoord systeem toegepast (een synergie met de indoctrinatie die de betekenis van woorden aantast). Bij voorbeeld, gezinswaarden is een codewoord voor homofobie, de zondaar liefhebben maar de zonde verwerpen is code voor de vrijheid om homoseksualiteit te haten en in het verlengde hiervan, de homoseksuelen.

   De façade van zoete, liefdevolle kalmte is een leugen op zich. Inwendig is de gelovige meestal (hoewel niet altijd) vol van knagende twijfels en zorgen, verward omdat hem geïnstrueerd is te haten terwijl hij toch liefde en verdraagzaamheid moet tonen, en worstelende om de synergie van de eerste twee indoctrinaties overeind te houden, namelijk de ontkenning van al het tegengestelde bewijs dat hij overal om zich heen ziet, en het warme welbehagen van zijn bekering. Hier bovenop moet hij nog steeds de fictie van kalmte en zelfverzekerdheid uitstralen. Vandaar dat dit de aanval op de morele integriteit genoemd mag worden. Het is nogal een opgave dit alles te acteren voor de buitenwereld, maar meer nog voor zichzelf. Toch zijn deze stille wateren zoals deze conditie genoemd wordt, van essentieel belang. Het is in de eerste plaats essentieel voor de gelovige zelf, om deze innerlijke conflicten niet aan de oppervlakte te laten komen waar ze twijfel zouden zaaien, en ze mogen ook niet aan de niet aan de niet-gelovige getoond worden, omdat deze nog steeds een prospectieve gelovige is.

   De zeldzame gelovigen die niet gebukt gaan onder deze twijfels en zorgen, en niet gestoord worden door de inconsequenties, hebben deze conditie bereikt door hiervoor een dissociatiemechanisme te ontwikkelen. In andere woorden hebben zij hun denken zover van de werkelijkheid afgescheiden, dat duidelijk tegengesteld bewijs geen cognitieve verstoring meer veroorzaakt. 

   Hiervan bestaan talloze voorbeelden, zoals het verwerpen van bewezen wetenschappelijke feiten, en de ontkenning van de conflicten van feiten en doctrine die overal in de geloofsbeleving bestaan in relatie tot de wereld om ons heen.

   5) De vijfde indoctrinatie is de opwekking van dissociatie. Dit is de dissociatie van de denkbeelden in de geest van de gelovige, van de realiteit die hij dagelijks overal om zich heen ziet. Dit is eigenlijk de essentie van de synergie van alle indoctrinaties in samenwerking.

   Dit is waar de psychologie zoals wij die kennen, in onze bespreking betrokken moet worden. Hier beginnen subtiele, psychologische effecten die het resultaat zijn van de synergie van de samenwerkende indoctrinaties, psychologische veranderingen teweeg te brengen in de gelovige.

   Dit vindt plaats in de kern van zijn geloofsbeleving. Alleen de dissociatie van zijn hele persoonlijkheid van de hem omringende realiteit, stelt de gelovige in staat de ficties van zijn doctrines als waarheid overeind te houden.

   Deze drang tot dissociatie is van vitaal belang. Het is een conditie die moeilijk te bereiken en in stand te houden is, en dit vereist enorme, constante inspanning. Maar het is essentieel voor het behouden van de staat van bekering. 

   Dissociatie kan zich zelfs verspreiden tot een zodanige basale drang als het libido. De oprechte, toegewijde evangelische christen tracht zijn libido te richten op associatie met de Drie-eenheid en de Bijbel, zodat het libido iemand tot hogere staten van liefde van de bijbel en begrip van God zal aansporen. Dit kan zelfs zover leiden dat men geen seksuele verleiding van meer aardse natuur meer ondergaat. Dit soort spanning vereist haast constante gedachtebeheersing, een conditie die maar weinigen bereiken. Toch wordt het bereiken hiervan als noodzakelijk beschouwd door veel evangelische christenen, voor een complete onderwerping aan Jezus. Dit is de werkelijk ultieme vorm van dissociatie.

   6) De zesde indoctrinatie is het bruggen achter zich verbranden. Niet in staat te zijn op hun stappen terug te keren is de manier om de bekeerden er van te weerhouden de bekering bij nader inzien op te geven. We vinden bewijzen van deze indoctrinatie overal in het Nieuwe Testament; Jezus, die zegt dat hij families zal verdelen, dat hij met een zwaard gekomen is, etc. Het bruggen verbranden door groepen christenen wordt bereikt door de gelovigen zo intens samen te binden dat zij niet makkelijk meer kunnen ontsnappen, hoewel zorgvuldig een pad wordt opengehouden voor anderen om toe te kunnen treden. Het is hier dat het evangelische christendom meer dan waar ook op cultus religies lijkt; de christen nodigt anderen uit er bij te komen door voor te wenden naar hem te luisteren (onderhand zorgvuldig gevaarlijke ideeën die de heiden mocht presenteren er uit te filteren) en zich vriendelijk, liefhebbend en betrokken te tonen. Het komt nooit bij de gelovige op hoe hij, door het uitfilteren van gevaarlijke ideeën, slechts een façade van belangstelling toont, en dus oneerlijk is. Het hogere belang van de oogst binnenhalen prevaleert, met de overtuiging dat op een of andere manier, liegen voor Jezus door de façade die men toont, niet verkeerd is.

   In de gedachtewereld van een gelovige worden bruggen verbrand door middel van de doctrine van blasfemie. De methode is angst aan te jagen, door de gelovige bang te maken dat als hij de doctrine afwijst, hij blasfemie pleegt tegen de Heilige Geest en daardoor voor de hel voorbestemd is, voor eens en altijd. Het is deze angst voor de grootste zonde die ervoor zorgt dat de brug verbrand wordt. De gelovige kan niet meer terugkeren, omdat dit hem onherroepelijk naar de hel zal leiden.

   Een zeer effectieve techniek om de gelovigen samen te binden tegen de dreiging van blasfemie, is de valse profeet bedreiging. Indien de gelovige onder de invloed zou geraken van een valse profeet, is hij opnieuw gedoemd naar de hel te gaan. Dit houdt de gelovige binnen de groep, op anderen in de groep vertrouwende voor (her)bevestiging van zijn geloof, en hem ervan te weerhouden van de waarheid af te dwalen. 

   Ook hier weer van bestaan talloze voorbeelden, te veel om in dit bestek te noemen.

   7) De zevende en laatste indoctrinatie is angst. Ja, de goede ouderwetse hel en verdoemenis dreiging. Natuurlijk heeft deze het meeste effect op de onontwikkelde en bijgelovige, maar het kan ook een effectieve drijfveer zijn zelfs onder mensen met ontwikkeling, wanneer het in synergie samenwerkt met de overige indoctrinaties, zoals het bruggen verbranden of de opwekking van dissociatie. 

   In eerste instantie lijkt dit in conflict te zijn met het lieve, aardige imago van de eerste indoctrinatie. Toch is dit niet zo; ze werken samen, zoals beloning en straf.

   Zelfs oppervlakkige lezing van het Nieuwe Testament brengt talloze voorbeelden van deze indoctrinatie aan het licht. Verdoeming, veroordeling, straf voor zonde, blasfemie, etc. zijn alle gebaseerd op de angstaanjagende indoctrinatie, en worden zo veelvuldig gebruikt door de predikers dat ze een stereotype zijn geworden.


DE VECTOR VAN DE MEME EN ZIJN VERSPREIDINGSMETHODE

   De belangrijkste vector is natuurlijk de Bijbelverkondigende evangelist. Maar in het veelvoud van moderne media krijgen andere vectoren nog grotere betekenis; de radiozenders die men samengeschoold aan de onderkant van de FM-band in de USA kan horen bijvoorbeeld, of de miljoenen websites die een christelijk thema hebben en die er allemaal op uit zijn bekeerlingen te werven. Televisie netwerken geëxploiteerd door en voor christenen bereiken dagelijks miljoenen, en stellen vele duizenden bloot aan het meme. Kranten, tijdschriften en ander drukwerk vormen een aanvulling op deze elektronische media, en leveren materiaal dat verklaart en uitweidt en helpt de infectie te verdiepen. Niet tevreden met het bereiken van alleen Amerikaanse heidenen, heeft het evangelisme greep gekregen op de korte golf radio in de USA en gebruikt deze om wereldwijd miljoenen te bereiken die op de korte golf radio zijn aangewezen voor het meeste van hun nieuws en vermaak. Het resultaat van deze conservatieve evangelische politiek op de korte golf radio brengt de Amerikaanse regering vaak in verlegenheid en is een storende factor in haar buitenlandse betrekkingen.

   De Billy Graham zendeling die tot een circustent vol gelovigen preekt waarvan hij gelooft dat het potentiële bekeerlingen zijn is werkelijk een anachronisme. Er kunnen veel meer potentiële dragers van het virus langs elektronische weg bereikt worden en op veel goedkopere wijze, op een ware evolutionaire manier die een halve eeuw geleden nog niet bestond. Het virus is gemuteerd om van deze manier gebruik te kunnen maken, en is daar enorm succesvol mee geworden, vaak ook nog met behulp van virus dragers die in posities van politieke invloed zijn geplaatst om eventuele reglementaire barrières te slechten. 


PATHOLOGIE VAN HET MEME: IMPLICATIES VOOR DE MENTALE GEZONDHEID, POLITIEK EN SAMENLEVING

   Algemeen wordt aangenomen dat religie een netto positieve invloed heeft op de samenleving. Het is een aanname die al zo vaak herhaald is dat het nu diep ingebed ligt in onze cultuur. Niemand schijnt dit ooit nog aan te vechten.

   Welnu, sociologen, zelf vaak drager van het meme van het christendom, zijn meestal weigerachtig om deze kwestie te onderzoeken, vanwege de nu algemene aanvaarding van deze aanname, en de politieke gevolgen van zulk onderzoek. Maar in de afgelopen jaren zijn enige moedige zielen, die bereid waren hun carrières voor de zaak van de waarheid op het spel te zetten, toch begonnen met dit onderzoek.

   Wat hieruit duidelijk is geworden is dat de conservatieve fundamentalistische christenen helemaal niet zijn zoals het algemeen gevormde beeld. De ontwikkelde humanist neemt meestal aan dat de conservatieve christen een paar heldere, eenvoudige, eenduidige antwoorden heeft voor de vragen waar hij voor gesteld wordt, en weinig begrip heeft voor dubbelzinnigheid. De realiteit toont echter het tegengestelde.

   Wanneer men de pathologie van dit meme onderzoekt, wordt duidelijk dat de conservatieve christen veel wijd uiteenlopende antwoorden heeft, waarvan vele tegenstrijdig en dubbelzinnig zijn, omdat hij gedurende zijn bekeringsproces een grote mate van tolerantie voor dubbelzinnigheid heeft gecultiveerd. Het is de enige manier waarop hij een groot bereik aan ideeën, waarvan vele tegenstrijdig zijn, en vele door de dagelijkse realiteit worden tegengesproken, kan categoriseren en zijn geloof nog behouden.

   Uiteraard heeft het cultiveren van tolerantie voor dubbelzinnigheid consequenties voor het dagelijkse leven. Het vermogen om onderling tegenstrijdige ideeën te categoriseren betekent dat de gelovige een willig slachtoffer is voor politieke ideologieën die onlogisch zijn, die zelfs tegen zijn belangen ingaan of zijn leven moeilijker maken. Het is daarom niet verrassend dat het nationaalsocialisme van Adolf Hitler van oorsprong in christelijke termen vervat was, en vooral gepropageerd werd als een christelijke ideologie, en daarom in het begin het meest populair was onder christelijke predikers.

   Ook de ondermijning van de integriteit die we onderzocht hebben, heeft ernstige implicaties. Het betekent dat zichzelf voorliegen zoveel makkelijker wordt, en minder snel tot zelfonderzoek leidt. Het besef dat men al gered is betekent dat men minder tijd hoeft te besteden aan introspectie en zelfonderzoek, en dit is natuurlijk precies wat de bedoeling van de auteurs van het meme was. Door zelfonderzoek te vermijden, worden de consequenties van de bekering ook niet verder onderzocht.

   Voor degenen die volledig bekend zijn met het christendom als een meme, en de indoctrinaties die hiermee gepaard gaan in de geesten van de bekeerlingen, is het daarom niet verrassend dat wanneer conservatieve belijders politieke macht verwerven, corruptie vaak het resultaat daarvan is. Degenen die bekend zijn met het verzuilde denken en de ondermijnde integriteit samen met de tolerantie voor dubbelzinnigheid realiseren zich dat de belijders vaak een oogje dichtdoen voor corruptie. Daarom ook hebben we in de USA een zodanige lange rij van televangelisten aan de kaak gesteld gezien wegens laag-bij-de-grondse corruptie. En is het geen verrassing dat Ronald Reagan, de meest overtuigde christen onder recente presidenten, voorzitter was van de meest corrupte regering in de Amerikaanse geschiedenis, met een volle tien procent van de door hem benoemden aangeklaagd of veroordeeld voor misdrijven in functie. 

   (Noot van de vertaler: Het is duidelijk dat dit essay werd geschreven voordat George W. Bush — de overtreffende trap van een christen — op dubieuze wijze aan de macht kwam.)

   Deze fenomenen vragen zeker om een gedegen onderzoek door sociologen. De gevolgen zijn te groot om eenvoudig veronachtzaamd te blijven. In het bijzonder wanneer christelijke belijders klaar staan om politieke macht te nemen en daardoor in staat worden gesteld anderen onder dwang bloot te stellen aan het meme complex, precies zoals in voorgaande eeuwen het geval is geweest.

   De overweldigende invloed van de dragers van dit meme complex, invloed ver buiten verhouding met hun aantal in de samenleving, kan gedeeltelijk toegeschreven worden aan de onbetwiste aanname dat religie een positieve kracht in onze samenleving is, maar ook, en misschien wel in de eerste plaats, aan de eenheid van doelstelling die het meme-complex in zijn dragers teweeg brengt. Door deze doelstelling samen te bundelen met politiek activisme, wordt al snel een schrikwekkend politiek apparaat gecreëerd. Hitler was een leider die dit inzag, maar hij was zeker niet de enige, en al helemaal niet de eerste. Op dit moment heeft Jerry Falwell, met nog maar nauwelijks een verenigde groep van christenen achter zich, maar die een politieke invloed heeft die verbazingwekkend is gegeven zijn politiek extremisme, de cynische conservatieve politici aan zijn zijde. Uiteraard zijn cynische politici er altijd vlug bij om het potentieel van een verbond met christenen in te zien en daar gebruik van te maken.

   Het effect van deze invloed op het openbare leven is inderdaad beangstigend. Een typisch voorbeeld is de discussie over abortie. Nergens in de bijbel wordt een verbod op deze praktijk duidelijk; aangenomen wordt dat het verboden is op grond van een enkel vers: 'Wie des mensen bloed vergiet, zijn bloed zal door mensen vergoten worden.' (Gen. 9:6). Uit dat hele kleed hebben christenen dat kleine stukje geknipt dat hun god niet alleen het aborteren van een foetus verbiedt, maar zelfs van een zygote (de cel die ontstaat als een zaadcel een eicel bevrucht), en eigenen zij zich zelfs het recht toe, ook weer zonder enige bijbelse fundering, om dat standpunt ook aan anderen op te leggen. Met een harde kern van fanatieke fundamentalisten die uit niet meer dan 9 procent van de bevolking van de USA bestaat, spreekt hun notie dat dit snel wet moet worden, boekdelen. Ook zegt dit veel over hun organisatiegraad en hun vurige ijver om dit meme complex met alle beschikbare middelen te verspreiden.


HOE KON DIT MEME COMPLEX ONTSTAAN?

   Het begon, zoals elders uitgelegd, met een groep joden in de eerste eeuw die pogingen ondernamen om de tradities, cultuur en religie van het Judaïsme te preserveren in weerwil van de Romeinse onderdrukking. Daarom creëerden zij doelbewust een religieus systeem dat zichzelf in stand moest kunnen houden in de absentie van rabbijnse autoriteit. Per ongeluk slaagden zij in het creëren van een religie die zich kon aanpassen, omdat zij ruimte voor mutatie bood en open stond voor de krachten van natuurlijke selectie, waarbij evolutionaire processen werden nagebootst om aan te passen, te groeien en te veranderen waar dat nodig was om te overleven. Hoewel de oorspronkelijke scheppers van het meme complex geen idee konden hebben van wat voor een overleving noodzakelijk zou zijn, slaagden zij toch hierin, en zij zouden verbijsterd zijn te zien hoe het evolueerde om te groeien, te slagen en de wereld te veranderen.


CONCLUSIES

   Het is duidelijk dat er veel op het spel staat in de publieke beleidsdiscussies die gegrond zijn op de invloed en epidemiologie van dit meme complex in onze samenleving. Om deze redenen kunnen we niet simpelweg en ongegrond maar aannemen dat omdat het de grootste religie is, en een die aan de buitenkant liefde en begrip preekt, dat die ook goed is.

   Behalve zaken van algemeen beleid, moeten we ook nog de zaak van de mentale gezondheid van de dragers van het meme complex overwegen. Hoe veel van hen zijn, zonder te weten wat hen is overkomen, slachtoffers geworden van een systeem dat tweeduizend jaar geleden werd ontworpen om een cultuur en religie te beschermen tegen een onmiddellijke bedreiging, en wijden nu hun leven en bestaansmiddelen aan deze zaak? Hoeveel gezinnen zijn verscheurd, hoeveel levens geruïneerd, hoeveel vriendschappen vernietigd, eenvoudigweg omdat iedereen aanneemt dat omdat het een religie is, het goed is? Hoeveel onschuldige slachtoffers, zoals humanisten, homo s en feministes moeten hieronder lijden, omdat aan het meme complex toegestaan wordt zich vrijelijk voort te planten?

   Het wordt hoog tijd voor een serieuze studie van dit fenomeen, zowel vanuit het perspectief van publiek beleid als van mentale gezondheid. En het is onderhand tijd dat we ons algemeen beleid baseren op wat we nu weten de gevolgen te zijn van het besmet raken met dit meme complex. We weten nu maar al te goed wat de gevolgen zijn voor de gelovigen en hun gezinsleden, buren en de gemeenschap. Kunnen we ons nu nog afzijdig blijven houden, en de ongelukkige gevolgen toestaan van verdere verspreiding van dit meme complex?

   Persoonlijk vind ik van niet. Anderhalf millennium geleden leidde het meme complex tot de vernietiging van de Grote Bibliotheek van Alexandrië. Dit enkele feit, waarvoor de aanstichter heilig werd verklaard, heeft de wetenschappelijke vooruitgang voor een millennium gesmoord, en stond de dood en vervolging van miljoenen toe. 

   Nu weten we beter. Laten we dezelfde vergissing niet weer begaan.

_____


Bron: http://www.bidstrup.com/virus.htm


twitter-icon-64


OVERIGE ARTIKELEN/SITE MAP

Alle vertalingen van artikelen © Peter van Montfoort