visitors on myspace
DE VERHEERLIJKING VAN EEN MARTELWERKTUIG | POSITIEF ATHEÏSME <>

DE VERHEERLIJKING VAN EEN MARTELWERKTUIG

Peter

PETER VAN MONTFOORT

image7313






 “Ik huiver bijna bij de gedachte te zinspelen op het meest fatale van de misbruiken van leed dat in de geschiedenis van de mensheid bewaard is gebleven – het Kruis. Overweeg eens welke calamiteiten deze veroorzaker van leed teweeg heeft gebracht.”                                                                                                    

John Adams – tweede President van de Verenigde Staten (1797-1801)


Het kruis, dat onmenselijke folter- en executie-werktuig uit de Romeinse tijd —  een beeld dat beschaafde mensen met afschuw vervult — is wereldwijd en door de eeuwen heen, het universele symbool van het christendom geworden. Ongevoelig geworden door de dagelijkse aanblik van dit reliek uit een barbaars verleden, staan we vaak al niet meer stil bij de ware gruwelijke betekenis van dit symbool.

   Men ziet het niet alleen op kerktorens en in kerken, en - meestal compleet met bloederig slachtoffer - op beroemde schilderijen gemaakt in opdracht van de kerk. Ook in huiskamers van vrome gezinnen en in schoollokalen worden ontvankelijke kinderen dagelijks met het beeld van deze wrede executie geconfronteerd. Het wordt zelfs als gekoesterd sieraad om de hals van veel vrome vrouwen gedragen. Trouwens, ook seksueel gefrustreerde mannen in jurken mogen het graag het om hun nek dragen in religieuze optochten. Veel volwassenen - zelfs diegenen die verder nog redelijk normaal in de gemeenschap functioneren - werpen zich er spontaan voor op de knieën, en nog in het jaar 2005 werd het in een Roemeens klooster door een priester toegepast om er een jonge, geestelijk verwarde vrouw mee te vermoorden. 

   In de Middeleeuwen, toen de kerk nog oppermachtig was - een periode die men daarom met recht de duistere Middeleeuwen noemt - werden zelfs moord- en plundertochten onder het teken van datzelfde kruis populair. Toen werden, onder aanstichting van criminele pausen die hun invloedssfeer wilden uitbreiden door Jeruzalem op de moslims veroveren, onder het teken van datzelfde kruis tienduizenden onschuldigen, waaronder veel vrome christenen, in het Midden-Oosten bloedig afgeslacht door even vrome christelijke avonturiers uit West-Europa die daar niets te zoeken hadden. Zij werden geleid door roofridders aan wie door de geestelijkheid als beloning voor hun wandaden vergeving van hun zonden beloofd was. Maar de meeste van hen konden niet lang van dit genereuze aanbod genieten, want velen overleefden dit avontuur niet. De terechte wrok over deze invasies door plunderende, moordende horden in dat gebied is nooit meer uitgedoofd, en vormt nog steeds een vruchtbare voedingsbodem voor het huidige moslimfundamentalisme.

   Maar dit verklaart nog niet waarom dit symbool uit een barbaars verleden zoveel populairder kon worden voor veel christenen dan bijvoorbeeld een replica van de brandstapel, die bij de vroegere geestelijkheid toch ook erg geliefd was, of van bijvoorbeeld de galg, de guillotine, de elektrische stoel of andere weerzinwekkende executiewerktuigen uit latere, overigens net zulke onbeschaafde praktijken.

   Laten we als voorbeeld eens de brandstapel nemen, waarop bij voorkeur christenen met een mening die afweek van die van de Heilige Moederkerk, levend werden verbrand, na eerst door vrome geestelijken gemarteld te zijn. Dit werktuig werd door de rooms-katholieke Inquisitie beschouwd als het ultieme middel om het idee van Gods liefde verder uit te dragen, en het werd dan ook veelvuldig toegepast. Toch vindt men nergens afbeeldingen van dit typerende kenmerk van vroege "christelijke cultuur" in de huidige kerken of huiskamers. Waarom toch niet, het is toch van veel recentere datum? En deze beschamende periode in de westerse samenleving is in ieder geval historisch wel bewezen, in schrille tegenstelling tot de vier onderling verschillende, maar allen even onwaarschijnlijke verhalen die in de Bijbel over het kruis worden verteld. Want dat zijn verhalen die iedere historische onderbouwing missen.


   Die populariteit van het kruis vindt namelijk zijn oorsprong in vier verhalen in het Nieuwe Testament, of liever gezegd, in vier elkaar tegensprekende versies van ongeveer hetzelfde verhaal, over gebeurtenissen die waarschijnlijk nooit hebben plaatsgevonden, te weten de Evangeliën van Mattheüs, Markus, Lukas en Johannes. In die verhalen wordt het leven en sterven van ene mythische Jezus figuur beschreven. Deze figuur zou hebben voorgewend de zoon van God te zijn. Ondanks het gênante feit dat het bestaan van deze God of enig andere god nog nooit aangetoond kon worden, en dat het bestaan van Jezus volgens historici uiterst dubieus is, zijn deze verhalen nog steeds de grondslag voor de wijdverspreide levensovertuiging van vele goedgelovigen. Daarom is de gruwelijke marteling en terechtstelling van deze veronderstelde Jezus aan dit zo stompzinnig vereerde kruis voor christenen het glorieuze hoogtepunt van hun geloofsbeleving. Het is onvoorstelbaar dat de rechtvaardiging voor deze door hun God zelf bevolen moord (zoals de mythe gaat), de kern vormt van de christelijke religie. Die rechtvaardiging – hoe bizar die ook moge klinken -  is dat deze moord voor uw en mijn zieleheil nodig was. Voelt u zich nu niet al een stuk beter? Hoe dan ook, de boodschap is dat we daar dankbaar voor moeten zijn. En dit is dan de reden waarom dit symbool van wreedheid onder een derde deel van de wereldbevolking zo populair kon worden - eigenbelang. Het werd zelfs zo populair dat wereldwijd twee miljard gelovigen de moord die een "heilige Vader" op zijn even "heilige Zoon" toestond, ieder jaar met Pasen nog steeds herdenken en zelfs vieren (!). En dat op een datum – destijds verordonneerd door de Romeinse keizer Constantijn - waarop eerdere culturen feest vierden ter ere van zowel de godin van de sensuele liefde en vruchtbaarheid Astoreth/Astarte/Isjtat, als van het wederom ontwaken van de natuur, dus een veel beschaafdere aanleiding voor dankbaarheid en vreugde.

   Maar laten we het eerst eens over de authenticiteit van dit verhaal in vier variaties hebben. Het zijn verschillen die iedere intelligente lezer zouden moeten opvallen, als zijn of haar brein niet zo ver door religieuze indoctrinatie afgestompt zou zijn, dat het bereid is alles in dit verband klakkeloos aan te nemen.

 Bovendien zijn de verhaalde gebeurtenissen zo uiterst onwaarschijnlijk - zoals het lopen over water, om maar één absurditeit daarin te noemen - dat zelfs als alle vier vertellers het daarover eens zouden zijn, dan nog steeds geen zinnig mens ze zou geloven.

   Natuurlijk weten we, dat als we vier ooggetuigen vragen verslag te doen van eenzelfde gebeurtenis, zelfs als die werkelijk gebeurd is, we dan in het gunstigste geval alleen in grote lijnen eensluidende verklaringen kunnen verwachten. De details zullen amusante verschillen tonen. Heeft u op een verjaardagsfeestje wel eens een echtpaar over een bepaalde vakantie-ervaring horen vertellen? Is het niet amusant om te zien hoe ze elkaar dan steeds weer aanvullen en corrigeren?

   Ook deze vier evangeliën verschillen onderling sterk, maar in dit geval kan men dat hun auteurs niet eens echt kwalijk nemen, in de eerste plaats niet omdat ze geen van allen ooggetuigen konden zijn geweest van wat ze beschrijven, zelfs niet als die ook waar gebeurd zouden zijn, omdat ze pas na de beweerde gebeurtenissen geboren zijn.  Uit later onderzoek is komen vast te staan dat het vroegste Evangelie stamt uit het jaar 70 n.C., terwijl volgens de Bijbelse mythe de bewuste executie in ca. 33 n.C. zou hebben plaatsgevonden. Tijd genoeg voor mythevorming, zelfs als ook maar een deel van de beschreven gebeurtenissen ook waar gebeurd zouden zijn. Maar dat is nog nooit bewezen, hoezeer men dat in de loop der eeuwen ook heeft geprobeerd. En de hoofdpersoon uit die verhalen heeft zelf ook geen geschriften nagelaten, waaruit zijn historiciteit kan worden afgeleid.

   En er is nog een goed excuus dat ter verdediging van deze schrijvers aangevoerd kan worden, voor die vier elkaar tegensprekende versies van dezelfde beweerde gebeurtenis. Het blijkt namelijk dat er buiten hun eigen verhalen in het Nieuwe Testament om, niemand anders ook maar iets van deze gebeurtenissen opgemerkt schijnt te hebben! Toch moet het een onvergetelijk spektakel hebben opgeleverd, om eerst een zeer zware aardbeving mee te maken die rotsen deed splijten, en daarna te zien hoe graven zich openden en de doden opstonden, en door de stad begonnen te zwerven. De stank moet niet te harden zijn geweest! De Bijbel vermeldt hierover:

   "En Jezus, wederom met een grote stem roepende, gaf den geest. En ziet, het voorhangsel des tempels scheurde in tweeën, van boven tot beneden; en de aarde beefde, en de steenrotsen scheurden. En de graven werden geopend, en vele lichamen der heiligen, die ontslapen waren, werden opgewekt. En uit de graven uitgegaan zijnde, na Zijn opstanding, kwamen zij in de heilige stad, en zijn velen verschenen."                 Mattheus 27:50-53

   Toch wordt er nergens in de annalen van de geschiedenis ook maar enige melding gemaakt van de toch wel spectaculaire gebeurtenissen die hier worden beschreven. Dat is vreemd, als we hoeveelheid verslagen van historici uit die tijd overzien. Want dat zijn natuurlijk wel verslagen over gebeurtenissen die ook door archeologische en andere bewijzen gestaafd kunnen worden.  John E. Remsburg bijvoorbeeld, geeft in zijn klassieke boek 'The Christ: A Critical Review and Analysis of the Evidence of his Existence' (The Truth Seeker Company, NY, pag. 24-25) een opsomming van maar liefst 42(!) schrijvers die in dat gebied leefden tijdens, of binnen een eeuw na de tijd waarvan beweerd wordt dat Jezus daarin leefde. Geen van hen schijnt iets over deze gebeurtenissen te hebben opgemerkt.

   En bovendien, de warrige ontstaansgeschiedenis van de Bijbel in aanmerking nemende, is het hoogst waarschijnlijk dat we hier al lang niet meer met originele geschriften van bekend zijnde auteurs te maken hebben. Eerder zijn deze Evangeliën kopieën van kopieën van vertalingen, waarvan het origineel al lang verloren is geraakt. Verder dienen we te beseffen dat die uiteindelijke kopieën in de loop der jaren ook nog eens zodanig bewerkt werden dat ze konden dienen ter ondersteuning van bepaalde groepsbelangen.

   Als men de Evangeliën dan toch zo graag zou willen geloven, moet men zich wel realiseren dat iemand die zulke spectaculaire wonderen kon verrichten, toch wel de aandacht van enig geschiedschrijver zou hebben getrokken. En, zoals gezegd, die waren er genoeg destijds. Een persoon die zoveel aanhang kreeg dat hij een bedreiging voor de Romeinse overheersers ging betekenen, en wiens dood gepaard ging met zulke theatrale natuurverschijnselen als een zonsverduistering en een aardbeving, is de moeite van het vermelden toch wel waard, vooral als daarbij andere doden weer levend uit hun graf herrezen. Vooral ook als die persoon, om het geheel glorieus te bekronen, zelf ook na zijn dood weer tot leven kwam, en opnieuw begon rond te zwerven, totdat hij naar de "hemel" oprees, waar die ook moge zijn. Zo iemand moet toch wel minstens wel op enige vermelding door eigentijdse historici kunnen rekenen, waar doe je het anders helemaal voor. Helaas voor het christendom, bleven al deze wonderen onopgemerkt. Zelfs voetballers worden beroemder.

   Dus behalve in het door en voor aanhangers geschreven boek de Bijbel, wordt nergens in historische bronnen ene Jezus genoemd. Terwijl er toch voor het bestaan van historische figuren uit die tijd, of zelfs van lang daarvoor, talrijke bewijzen zijn gevonden, ontbreekt van Jezus ieder historisch spoor.

   Nu is afwezigheid van bewijs nog steeds geen bewijs van afwezigheid, maar het feit dat de kerk zich wereldwijd met dit barbaarse symbool uit een onbewezen verleden moet manifesteren, na de brandstapel toch als het meest overtuigend argument voor haar leer, geeft toch wel te denken. Misschien betekent het wel een vlucht naar voren, bij gebrek aan beter bewijs, een krampachtig vasthouden aan een symbool uit een mythologisch verleden. Want tenslotte kan men aan een mythische gebeurtenis elke interpretatie geven die men opportuun acht, in tegenstelling tot bewezen historische gebeurtenissen, die meestal eenduidige oorzaken en gevolgen hadden.

   Hoe deze verhalen eigenlijk begonnen? In het kort weergegeven, en zoals gezegd kunt u het uitvoerig relaas in het Nieuwe Testament in vier verschillende versies lezen, veroorzaakt de hemelse God de maagdelijke (sic!) geboorte van zijn enige zoon Jezus op de aarde. Hoe hij dat deed? Nee, mevrouw, dat weten we niet. Raadpleeg uw huisarts voor nadere bijzonderheden, het is hier niet de plaats om de seksuele voorkeuren van de god der christenen te bespreken. Het vervaardigen van de eerste mens Adam door hem uit stof samen te voegen en daar leven in te blazen, was hem blijkbaar toch niet zo goed bevallen. Hoe dan ook, deze God, in al zijn almacht en alwetendheid, had die enige zoon voorbestemd om ongeveer dertig jaar later op gruwelijke wijze vermoord te worden, waarna hij dan weer ongeschonden naar de hemel — waar die dan ook moge zijn — zou kunnen opstijgen. Eigenlijk doet het er niet zo veel aan toe of dit absurde verhaal waar is of niet. Wat ons vooral raakt is de afschuwelijke moraal die hieruit naar voren komt. De moraal van een vader, bestaand of niet, die ondanks zijn Almacht willens en wetens zijn zoon laat doodmartelen. Een moraal waarom christenen deze mythologische figuur nog steeds zo kunnen bejubelen.

 

   En wat de christelijke waarheid betreft, enige tijd geleden troffen we een zinsnede aan in een boekrecensie die ons lang bij zal blijven. Deze kwam voor in de christelijke bespreking in het christelijke dagblad Trouw, van een christelijke kinderbijbel geschreven door de christelijke dominee Nico ter Linden. Hierin werd prominent vermeld:

'Iets hoeft niet echt gebeurd te zijn om toch waar te zijn.' 

   Lees het nog eens. Laat die zin eens inzinken ..... Het is een dogma waarmee men kennelijk ver kan komen onder goedgelovigen. 'Iets hoeft niet echt gebeurd te zijn om toch waar te zijn.' Tja .... het staat er toch echt. En de eerwaarde heeft er voor door geleerd.


   Waarom doet een vader zijn zoon zoiets aan? Dat kunnen wij ongelovigen nu wel verwerpelijk vinden, maar de God van de christenen vindt dat niet. In de ogen van die onfeilbare God de Vader, had hij bij het scheppen van de mensheid kennelijk toch nog een foutje gemaakt. Hierdoor gingen die mensen tegen hem zondigen, wat dat begrip ook maar mag inhouden. En om dat foutje te verhelpen, had hij al eens eerder, in al zijn barmhartigheid, genocide op de hele wereldbevolking gepleegd, met uitzondering van Noach en zijn gezin, en wel door toepassing van die humane methode van tergend langzame verdrinking. Maar dat had blijkbaar toch niet voldoende geholpen. En bovendien, een zondvloed maakt zoveel rommel, je blijft aan het dweilen na die tijd, en waar laat je al dat water dan weer? Maar dat is weer een heel ander verhaal. Er staan zo veel mooie verhalen over de menslievendheid van die door christenen vormgegeven God in de bijbel. En ze worden door sommigen nog steeds geloofd ook.

   Maar deze keer, omdat God die mensheid nog steeds zo lief had, en hij blijkbaar dacht dat ze nu alleen nog op deze manier verlost konden worden van wat hij als hun zonden beschouwde, offerde hij in zijn oneindige wijsheid en liefde zijn enige zoon op. Kunt u het nog steeds volgen? Vindt u dat dan niet logisch? Wat voor soort ouder bent u dan wel? Zou u uw kind dan niet voor uw fouten laten doodmartelen? Dat was toch wel de moeite waard? Want let wel, niet alleen de tijdgenoten van deze veronderstelde Jezus, maar ook al hun nog ongeboren nageslacht – dus ook u - werd daarmee verlost van al hun nog te verrichten zonden, zo wordt nog dagelijks verkondigd. Kunt u zich iets mooiers voorstellen? Bent u daar nog steeds? En nog steeds niet dankbaar dat God de Vader u zo lief heeft? Zou u zelf niet zo'n vader willen hebben? Volgens deze zelfde verhalen wist Jezus zelf ook van de snode plannen van zijn vader, en hoewel hij al vele wonderen op aarde had verricht, en deze oncomfortabele manier van sterven dus makkelijk had kunnen voorkomen, liet hij zich gewillig doden. 

   De gedachte dringt zich op dat deze verhalen voor een politiek doel geschreven werden, bijvoorbeeld om de basis te leggen voor een nieuwe alomvattende religie, in een periode waarin nog veel oudere religies elkaar beconcurreerden, hetgeen tot verdere onrust leidde in het reeds afbrokkelende Romeinse rijk.

   Theologen zullen dit allemaal heel goed aan hun mede-gelovigen kunnen verklaren in quasi-diepzinnige termen, nadat zij daar eerst jarenlang over gestudeerd hebben, maar de doorsnee scepticus die dagelijks moet werken  'in het zweet zijns aanschijns' heeft daar geen tijd voor. En even terzijde, als iemand van u nog moeite met dat werken heeft, en zelf ook net zoals de geestelijkheid liever alleen maar een dagdeel op zondag zou willen werken, dan moet u wel beseffen dat dit allemaal onze eigen schuld is, ja ook de uwe. Want dat komt gewoon omdat Adam en Eva vroeger van die verboden vrucht gesnoept hebben. Vindt u dat niet logisch? En schaamt u zich daar niet voor? Dit is onze straf daarvoor, daarom moeten wij werken, en daarom moeten alle vrouwen hun kinderen in pijn baren. Ja, ook eigen schuld! Lees de Bijbel: 


   "Tot de vrouw zeide Hij: Ik zal zeer vermenigvuldigen uw smart, namelijk uwer dracht; met smart zult gij kinderen baren; en tot uw man zal uw begeerte zijn, en hij zal over u heerschappij hebben.

   En tot Adam zeide Hij: Dewijl gij geluisterd hebt naar de stem uwer vrouw, en van dien boom gegeten, waarvan Ik u gebood, zeggende: Gij zult daarvan niet eten; zo zij het aardrijk om uwentwil vervloekt; en met smart zult gij daarvan eten al de dagen uws levens.

   Ook zal het u doornen en distelen voortbrengen, en gij zult het kruid des velds eten.

   In het zweet uws aanschijns zult gij brood eten, totdat gij tot de aarde wederkeert, dewijl gij daaruit genomen zijt; want gij zijt stof, en gij zult tot stof wederkeren."         Genesis 3:16-19


   U ziet ook hier het verband met de werkelijkheid weer niet? Vraag het dan eens aan uw dominee of pastoor. Heeft u die trouwens wel eens zien werken of zweten? Vraag hem dan gelijk ook eens waar alle kwaad in de wereld dan nog steeds vandaan komt. Jezus is toch al tweeduizend jaar geleden gestorven om de mensheid van zijn zonden te verlossen? Dat vertelt hij iedere Pasen weer opnieuw, maar kennelijk gelooft hij dat — net als wij trouwens — zelf ook niet allemaal, want de rest van het jaar worden we dan weer gewaarschuwd om niet te zondigen.

   Maar misschien begrijpen wij ongelovigen dat allemaal verkeerd, omdat wij het licht van de genade van de christelijke God niet zien, niet willen zien. En omdat wij in onze ongelovige onnozelheid denken dat massamoord, uitbuiting, verkrachting, foltering etc., zoals God die in de bijbel aanbeveelt, zonden zouden zijn. Terwijl gelovigen wel beter weten. Toch?

   Misschien is zonde wel het niet naar de kerk gaan, niet de geestelijkheid te onderhouden. Misschien is het wel een zonde God niet te bedanken voor het voedsel waar we zelf voor werken. Misschien bestaat zonde wel uit het niet knielen voor de afbeelding van een kruis. Misschien is het wel zondig om God niet te danken voor al het leed dat hij in deze wereld toestaat. 

   Maar wacht eens, ook van deze zonden moeten we dan nu toch weer verlost zijn door het offer van God en zijn zoon? Het wordt allemaal zo verwarrend als je iets niet simpel aanneemt, als je niet wilt geloven wat de kerk ons voorhoudt, maar zelf gaat nadenken. 

   Maar dat geeft wel oneindig veel meer bevrediging, en bovenal, het laat ons zelfrespect intact!

_____


twitter-icon-64


OVERIGE ARTIKELEN/SITE MAP


Alle vertalingen van artikelen © Peter van Montfoort