visitors on myspace
WAT MANKEERT ER AAN DE TIEN GEBODEN? | POSITIEF ATHEÏSME <>

WAT MANKEERT ER AAN DE TIEN GEBODEN?

ANNE NICOL GAYLOR

image7313


   





 

 


Critici van de christelijke Bijbel kunnen vaak wat punten scoren in een discussie met de religieuze gemeenschap, door te wijzen op de vele aanbevelingen in zowel het Oude als het Nieuwe Testament die de gelovige aanmoedigen om te haten en te doden. De geschiedenis heeft aangetoond dat christenen die aanbevelingen vaak consequent ter harte hebben genomen. Niettemin beroepen verdedigers van de Bijbel zich toch vaak op wat zij als onweerlegbaar beschouwen, “Maar vergeet de Tien Geboden niet. Die staan aan de basis van alles dat de Bijbel ons leert. Bestudeer de Tien Geboden.”

   Laten we dat vooral doen! Ze belichamen de kleinzieligheid, de wraakzucht, het seksisme, de starheid en de onvolkomenheden van de Bijbel als morele gids.

   Eigenlijk gaan er slechts zes van de tien geboden over het morele gedrag van het individu, hetgeen voor de meeste christenen een volslagen verrassing is. (“Dat heb ik mij nooit gerealiseerd!” zei mijn echtgenoot, die een achtergrond heeft van doop door totale onderdompeling, wekelijkse kerk- en zondagsschoolbezoeken, goedgelovige ouders en een grootvader die een Missouri evangelist was. Gelukkig beklijfde de indoctrinatie niet.)

   De eerste vier geboden zijn allen uit dezelfde waardeloze stof geknipt. In essentie luiden ze:


1. Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben.

2. Gij zult u geen gesneden beeld noch enige gelijkenis maken en vereren, en als je dat doet zal ik je wel krijgen, jullie, je kinderen en hun nageslacht.

3. Ge zult de naam van de Heer niet ijdellijk gebruiken.

4. Gedenk de Sabbath.


   De exacte terminologie vindt men in  het vijfde hoofdstuk van Deuteronomium. Dit kan wat verwarrend zijn. Geruime tijd was ik ervan overtuigd dat er 11 geboden waren, en dat men er al jarenlang een over het hoofd had gezien. (Twee andere versies van de “Tien Geboden” kunnen in het Oude Testament worden gevonden. Eén versie, in Exodus, hoofdstuk 20, verschilt enigszins van de Deuteronomium versie, terwijl een derde, in Exodus, hoofdstuk 34, totaal afwijkend is en geboden bevat over offerandes en eindigend met het gebod: “Gij zult het bokje in de melk zijner moeder niet koken.” Dit is de enige versie waarnaar in de Bijbel gerefereerd wordt als de “Tien Geboden.”

   Het komt er op neer dat de eerste vier geboden er vooral de nadruk op leggen dat “de Heer, uw God” zeer onzeker van zichzelf is en zich, net zoals de meeste dictators, in plaats van redelijke argumenten op dreigementen moet beroepen om zijn zin te krijgen. Als er een almachtige God zou bestaan, kunt u zich dan voorstellen dat hij of zij zich er iets van zou aantrekken als een armzalige, onbeduidende sloeber ergens een beetje knutselde en een gesneden beeld bij elkaar prutste? Denkt u dat enige god, met slechts dat kleine beetje goodwill dat u zelfs van elke buur mag verwachten, uw kinderen tot “in de derde en vierde generatie” zou willen bestraffen omdat hun ouders niet voor hem wilden buigen? Hoe is het mogelijk dat iemand de kleinzieligheid, het brallen, het bombastische en de psychotische onzekerheid waarvan de eerste vier geboden getuigen, niet doorziet? En dan worden we nog verondersteld deze onzin te respecteren ook!

   “Eert uw vader en uw moeder” luidt het vijfde gebod, en dit ligt natuurlijk in het verlengde van de autoritaire strekking van de eerste vier. Respect kan niet automatisch worden toegekend door oprecht intellect. Intellectueel eerlijke mensen kunnen alleen diegenen respecteren die dit naar hun mening verdienen. Het biologische feit van het vader- of moederschap verdient niet vanzelfsprekend respect alleen voor dat feit. Tot aan betrekkelijk kort geleden toe was ouderschap geen kwestie van keuze. En het is nog steeds een onvermijdelijke, niet optionele gebeurtenis voor het grootste deel van de wereldbevolking. Waarom zou een kind bevolen moeten worden zonder enige aanleiding ouders te respecteren die per ongeluk ouders werden – die zelfs niet van plan waren kinderen te krijgen? We kennen allen kinderen die door hun ouders geslagen, mishandeld of verwaarloosd worden. Waar ligt hier de basis voor respect? Hoe respecteert een dochter de vader die haar seksueel misbruikt? “Respecteer degenen die uw respect verdienen” zou een beter toepasselijke leidraad zijn, en als de ouders ook in die categorie vallen, prachtig! Er wordt wel gezegd dat “Eert uw kinderen” een nuttiger gebod zou zijn.

   De geboden zes tot en met negen – gij zult niet doden, overspel plegen, stelen of liegen – zijn ongetwijfeld nuttig, maar zelfs die hebben grondige herziening nodig. Doden uit zelfverdediging is betreurenswaardig, maar het is een moreel verantwoorde, uiterst verstandige aktie. Dit geldt ook voor het toedienen van een genadeschot, of van levensbeëindigende medicatie aan een terminale patiënt die wil sterven.

   Overspel, onderwerp van het zevende gebod, stelt ook weer de kwestie van een absoluut verbod aan de orde. Voor het grootste deel is huwelijkse trouw een groot goed dat geluk verzekert, maar sommige huwelijken duren langer dan de oorspronkelijke liefde. Sommige paren kunnen hun levens naar verschillende maatstaven willen inrichten. Tot aan vrij recente tijden toe konden christelijke huwelijken alleen door de dood ontbonden worden, dus zorgde het verbod op scheiding in combinatie met het verbod op overspel duidelijk voor groot leed. We moeten trouwens wel voor ogen houden dat overspel een handeling tussen twee instemmende volwassenen is. Verdient dit echt een plaats in de “Grote Tien” van het christendom? Hoe veel waardevoller en meer relevant zou bijvoorbeeld een verbod op de geweldsmisdrijven van verkrachting en incest zijn. 


   Het “Gij zult niet stelen” werpt de vraag op of een totaalverbod wel zo nuttig is. Mogen mensen die koud of ziek zijn stelen om hun situatie te verlichten? Mag een verhongerend kind voedsel stelen? Dit verbod roept ongetwijfeld uit om aanvullende clausules. Het doet herinneren aan een uispraak van Napoleon, die religie goed doorzien had. Napoleon zei: “Hoe zou men orde kunnen hebben in een staat zonder religie? Want, als één persoon stervend van honger is in de nabijheid van een ander die ziek is van vraatzucht, kan hij zich daar niet bij neerleggen tenzij een autoriteit verklaart, ‘Het is Gods wil’. Religie is prima spul om het volk koest te houden.” 

   In het algemeen wordt “valse getuigenis afleggen” opgevat als betekenend ‘niet liegen’ en dit is een waardig moreel concept, ware het niet dat dit weer in absolute termen is vervat. Leugens hebben mensenlevens gered, hebben relaties in stand gehouden, en ontzien dagelijks kwetsbare gevoelens. De waarheid is niet altijd redelijk of meevoelend.  Het is interessant hier op te merken dat dit gebod in bijbelse tijden slechts gold in stamverband – het was volkomen toelaatbaar valse getuigenis tegenover “vreemden” af te leggen.

   Tot slot, het tiende gebod dat het feministisch bloed doet koken, zegt: “En gij zult niet begeren uws naasten vrouw; en gij zult u niet laten gelusten uws naasten huis, zijn akker, noch zijn dienstknecht, noch zijn dienstmaagd, zijn os, noch zijn ezel, noch iets, dat uws naasten is.” Nog los van het op één lijn stellen van de vrouw met een os en een ezel, gaat de Bijbel hooghartig voorbij aan de vrouw die misschien de echtgenoot van haar buurvrouw begeert. Ergens schijnt begeerte niet zo’n grote misdaad te zijn. Als men niet een comfortabel huis kan hebben of een winstgevende boerderij, hoe erg is het dan om dat wel graag te willen? Afgunst kan niet productief zijn en niet aardig, maar om daar een grote misdaad van te maken is absurd. Bijbel-apologeten zullen soms de trivialiteit van dit gebod proberen te omzeilen met het excuus dat, in meer bijgelovige tijden, begeerte betekende “het boze oog werpen”. Iemand die jaloers was op het huis van zijn buur, zou daar dan het “boze oog’ op hebben geworpen met het doel het te vernietigen. Of we nu de definitie van de apologeet aannemen of de meer populaire betekenis van het woord aanhangen, het tiende gebod is zonder enige betekenis.

   Er is maar weinig origineel in het christendom. Het meeste ervan is geleend, net zoals het vieren van Kerstmis geleend werd van Romeinse en eerdere heidense tijden. Toen “de Heer” verondersteld werd zijn geboden op twee stenen tabletten te schrijven en ze aan Mozes te overhandigen, deed hij niets anders dan Bacchus, Zoroaster en Minos vóór hem na te apen. Hetgeen ons tot een voor de hand liggende vraag brengt: hoe kan iemand nog diegenen respecteren die volhouden dat de Bijbel de waarheid bevat? Waarom moet van ons verwacht worden dat we het gebruik van de Bijbel in publieke ceremonies nog respecteren? Christenen met enige intelligentie en van goede wil zouden toch zeker zelf de Bijbel zien voor wat die is, en toegeven dat behalve enige wijze lessen de rest bestaat uit fabels, mythologie, legenden, bijgeloof en seksisme.


_____


Bron: http://ffrf.org/news/blog/item/18364-whats-wrong-with-the-ten-commandments#sthash.XpADFpHJ.FD4c7e02.dpuf


twitter-icon-64

OVERIGE ARTIKELEN/SITEMAP




Alle vertalingen van artikelen © Peter van Montfoort